Նիկոլայ Ղազարյան. «Ֆուտբոլի ազարտը տեմպն է, կայծակնային գրոհը». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Այսօր` հունվարի 11–ին տոնում ենք «Արարատի» լեգենդներից մեկի՝ ՆԻԿՈԼԱՅ ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ ծննդյան 70–ամյակը
Հունվարի 11–ին ծնված Նիկոլայ Ղազարյանը միշտ խաղում էր 11 համարի տակ ու եզրափակում թիմի ցուցակը:

-Նախ փորձենք իմանալ, թե Բաքվից եկած 10 տարեկան պատանին ինչպե՞ս հայտնվեց հայկական մեծ սպորտում.
– Երբ Բաքվից ընտանիքով տեղափոխվեցինք Երևան, ընդունվեցի Վորոշիլովի անվան դպրոց: Ե՛վ լավ սովորում էի և՛ խաղում բակային ֆուտբոլի թիմերում: Հայրս հայտնի ֆուտբոլասեր էր, ծագումով բնիկ շուշեցի, իսկ մայրս լիտվուհի էր:
Հայերեն դեռ լավ չէի խոսում, բայց խաղս ստացվում էր: Ինձ նկատեց 5 տարով մեծ մի տղա՝ Արայիկ անունով, որ արդեն բիլիարդի գծով չեմպիոն էր: Նա զարմացավ, որ ոչ մի տեղ չէի պարապում, ու ինձ տարավ մանկապատանեկան ֆուտբոլի դպրոց: Այստեղ ասացին՝ գնա, սպիտակների խմբի հետ խաղա: Մի քանի գոլ խփեցի, մարզիչն ասաց՝ դո՛ւրս արի... Զարմացա, հարցրի՝ ինչո՞ւ, իսկ նա Արայիկին ասաց. «Այս տղան տեխնիկայով բարձր է, հավաքականում կխաղա»:
Այսպես պատանի Նիկոլայը մտնում է տարիքով իրենից մեծերի խումբ, կարգով արագ բարձրանում ու մեկ էլ` ուղարկեցին Մոսկվա, որ ԽՍՀՄ–ի երիտասարդականի հավաքականում խաղա, այստեղից՝ Իտալիա, ուրիշ երկրներ…
– Գաղտնիքը ո՞րն էր, որ այդպես շուտ առաջ գնացիք:
– Արագությունս բարձր էր, վազքից չէի հոգնում: Ասեմ, որ հիմիկվա ֆուտբոլն էլ է արագության վրա: Ֆուտբոլը վերադառնում է նախկին ճիշտ ձևին: Խաղի ազարտը հենց դա է՝ տեմպը, կայծակնային արագ գրոհը: Բայց էդ փողը, էդ միլիոնները որ մտել են ֆուտբոլ, շատ բան են փչացնում: Ես դա ուղղակի չեմ հասկանում:
– Իսկ նախկինում ինչպե՞ս էր:
– «Արարատի» բարոյահոգեբանական մթնոլորտն ուղղակի արտակարգ էր, հրաշալի: Մեզ բոլորիս էլ առաջարկում էին այլ թիմեր տեղափոխվել, ավելի մեծ քաղաքներում խաղալ, բայց ոչ մեկիս մտքով նման բան չէր անցնում: Մենք տանն էինք՝ մեր ժողովրդի հետ: Նիկիտա Սիմոնյանը՝ մեր սիրելի մարզիչը, որ եկել էր Մոսկվայից, ներքին բարձր կուլտուրայի տեր, ինտելիգենտ մարդ էր: Չեմ հիշում, որ գոնե մի օր նա մեզ հետ բարձր ձայնով խոսեր:
– Բայց մի հետաքրքիր պատմություն կա չէ՞ նրա ու Ձեր միջև: Կպատմե՞ք:
– 1974–ին՝ աշխարհի մրցումների ժամանակ, նա պիտի մեկներ Մեխիկո և 5 խաղ բացակայեր: Մեզ պիտի մարզեր օգնականը՝ Անատոլի Իլյին: Սիմոնյանը կանչում է նրան և ասում, թե Նիկոլայը լավ մարզավիճակում չէ, լավ կլինի, որ հիմնական կազմում չխաղա, թող մի 15–20 րոպեով մտնի դաշտ ու դուրս գա: Անատոլին մտահոգված կանչում է Հովհաննես Զանազանյանին, և թիմի ավագն ասում է. «Սխալ է, Ղազարյանն է գոլ խփողը, գոլ ստեղծողը, ո՞նց կլինի առանց նրա»: Նույն բանն ասում են նաև ուրիշ 4–5 ֆուտբոլիստներ, և Սիմոնյանի որոշումը փոխվում է: Այդ 5 խաղում ես 4 գոլ խփեցի, բոլորն էլ՝ հաղթական գոլեր, և երբ Սիմոնյանը Մեխիկոյից եկավ, արդեն խիստ փոշմանել էր: Ինձ կանչեց ու ասաց, որ ուզում է ներողություն խնդրել: Այդպիսի մարդ էր՝ նուրբ հոգու, նուրբ սրտի տեր:
…Իսկ հիմիկվա օտար մարզիչները, որ մեր Հենրիխին կարող են նաև չխաղացնել… Քանի՞ Հենրիխ Մխիթարյան կա աշխարհում: Հե՞շտ է Հենրիխ Մխիթարյան դառնալը…
– Բայց 73–ին դուք բոլորդ դարձաք: Ալյոշա Աբրահամյանից մինչև Նիկոլայ Ղազարյան` ամբողջ ազգը բոլորիդ անուն–ազգանունով անգիր գիտեր:
– Մենք շատ լավ դպրոց անցանք, և լավ խաղալ պարտավոր էինք, որովհետև ժողովրդի սերը ստիպում էր: Ղեկավարներն էլ՝ և Անտոն Քոչինյանը, և՛ Կարեն Դեմիրճյանը, մեզ միշտ ուշադրության կենտրոնում էին պահում, հետաքրքրվում մեր կարիքներով: Թիմի պետը՝ Ռոբերտ Ծաղիկյանը, որ արձանախմբի մեջ պատվավոր տեղում կանգնած է, հետաքրքրվում էր տղաների հոգսերով, ցուցակ կազմում, ներկայացնում: Մեր սնունդը նույնպես լավն էր՝ կալորիան՝ տեղը, բայց դարձյալ շեշտեմ, որ ամենակարևորը հոգեբանական դաշտն էր, հարազատության մթնոլորտը: Մենք խաղից դուրս էլ մեծ հաճույքով էինք շփվում իրար հետ:
– Ովքե՞ր էին Ձեր մտերիմ ընկերները:
– Լևոն Իշտոյանը, Հովհաննես Զանազանյանն ու Բոնդարենկոն իմ լավ բարեկամներն էին, խաղից դուրս շատ ենք ընկերություն արել, խնջույքների գնացել: Այսպես ասած, համախոհներ էինք:
– Ի՞նչ կասեք աջ եզրային հարձակվող Լևոն Իշտոյանի մասին:
– Խաղային ոճով Իշտոյանը յուրահատուկ էր, տեխնիկան շատ ուժեղ էր, ցանկացած պաշտպանի կխաբեր:
– Իսկ ո՞րն է Ձեր ամենահիշարժան խաղը:
– 1971 թ. Թբիլիսիում 4:0 հաշվով հաղթած խաղը, երբ Օզերովը մեր մասին ասաց. «Աստղերի թիմ և թիմ` «Աստղ»»:
– «Դինամո Թբիլիսիում» մի հիշարժան անուն կար՝ Դավիթ Ղիփիանի: Ասում են՝ Ձեզ շատ է սիրել:
– Անհամեստ թող չհնչի՝ միշտ ասում էր. «Ղազարյանն իմ կուռքն է»: Նա տարիքով մեզանից մի քիչ փոքր էր և ուշիմ ու զարգացած տղա: Շատ լեզուներ գիտեր:
– Այսօրվա ֆուտբոլի համար է՞լ եք դա կարևորում:
– Իհարկե: Ֆուտբոլիստն, ընդհանրապես, պիտի կարդացած ու զարգացած լինի, ձգտող: Պիտի իմանա, որ ֆուտբոլից բացի՝ ուրիշ աշխարհներ էլ կան: Պիտի ինքն իրեն այնպես դաստիարակի, որ ժողովուրդը հավատա, գնահատի: Ա՛յ, այդ ժամանակ մենք նորից կհասնենք ուժեղ թիմերին: Այն օրերին մեզ կիրթ ձևով հոգեբանական գրոհների էին ենթարկում, իսկ մարզիչ Պոնոմարյովը հետաքրքիր ձևով հաղթանակի հավատ ներշնչեց: Մի անգամ նա Իշտոյանին հարցրեց. «Գիտե՞ս՝ ո՛վ է դիմացիդ պաշտպանը: Դու նրանից 5 սմ–ով բոյով ես, 1 կգ–ով էլ ծանր, ինչո՞ւ պիտի պարտվես»: Այսպիսի լուրջ, մտածված վերաբերմունքից ու հոգեբանական պատրաստություններից մենք թև էինք առնում, ավելի արժանապատվորեն խաղում:
– Մոսկվայի «Սպարտակի» պաշտպան Գենադի Լագոֆտը Ձեր մասին ասում էր. «Հրթիռային զորքերի դեմ եմ խաղում», այդպե՞ս է…
– Դե, եթե դարպասը չէր կարողանում փրկել, ուրիշ ի՞նչ պիտի ասեր…
– Իսկ ի՞նչ գաղտնիք կար երազների հետ կապված: Ասում են՝ Դուք երազում հաճախ եք տեսել, թե քանի գոլ եք խփելու:
– Ես խփել եմ 142 գոլ, որոնցից շատերն, իրոք, իմացել եմ, որ խփելու եմ: Բայց դրանցից 3–ը շատ սիրուն երազի շարունակություն էին: 1970 թ. Մոսկվայում պիտի խաղայինք «Լոկոմոտիվի» հետ ու եթե հանկարծ տարվեինք, կարող է դուրս մնայինք բարձրագույն լիգայից: Առավոտյան ժամը 8:30 է, մտնում ենք մարզանքի, ընկերներս ասում են. «Նիկոլա՛յ, դե պատմի՛ր, ի՞նչ երազ ես տեսել»: Ասում եմ. «Երեք աղունիկ եմ տեսել: Իբր դուրս էի եկել մարզանքի, մեկը եկավ աջ ուսիս նստեց, երկրորդը՝ ձախ»: Ամաչում եմ ասել, որ 3–րդն էլ գլխիս նստեց: «Էդ է, 2 գոլ ես խփելու»,– ուրախացան տղաները: Բայց երեք գոլ խփեցի: Խաղից հետո տղերքն ասացին. «Տեսա՞ր, որ սխալ երազ ես տեսել»…
– Սրանից հետո ճիշտ կլինի խոսել Երևանում բացված հայտնի արձանախմբի մասին, որի գլխավերևում աղավնիներ են թռչում: Այդքան մեծ արձանախումբ մենք չունեինք: Երևանի համար սա մի ուսանելի նվեր եղավ Գագիկ Ծառուկյանի կողմից:
– Այո, տեղին է ասել՝ ուսանելի նվեր, որովհետև թիմ դառնալը հեշտ բան չէ… Թիմը հոգեբանություն է: Թիմը և՛ դաշտում խաղացող 11 հոգին է, և՛ ժողովուրդը: Մենք՝ հին արարատցիներս, խիստ զգացված ենք, որ մեզ ոչ միայն չմոռացան, այլև մեծարեցին: Խիստ ուրախալի էր, երբ Մոսկվայի «Վեստի» ծրագրի թղթակիցը հաղորդման մեջ ասաց, որ աշխարհում ոչ մի տեղ այսպիսի օրինակ չկա, որ սա եզակի բան է: Ասեմ նաև, որ երբ արձանի մասին խոսակցությունները նոր էին սկսվել, Սերժ Սարգսյանը ինքն էլ անմիջապես ոգևորվեց, զանգեց քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանին, որ ճիշտ տեղ գտնեն արձանի համար: Հիմա կարծես թե բոլորս ճիշտ տեղում ենք՝ հարազատ մարզադաշտի մոտ կանգնած:
– Փաստորեն, ֆուտբոլը 10 տարեկանից Ձեր առօրյայի մասն է, ու նաև հայրենասիրական դրսևորումների ձևը:
– Դե, շուշեցու թոռ եմ, շուշեցու զավակ: Ուզեցի պարտքս հատուցել, մի բանով օգտակար լինել: Հասուն տարիքում դա շատ ես կարևորում:
– Իսկ ո՞րն է Ձեր ուղերձը մեզ ու եկող սերնդին:
– Չընկճվելը, աշխատելն ու հաղթելը: Սրանից ծանր տարիներ ենք ունեցել՝ երկրաշարժ, պատերազմ, ցուրտ, մութ, բայց ամեն ինչից պատվով ենք դուրս եկել: Պետք չէ ընկճվել: Ամենավատ բանը հիստերիան է, անիմաստ խառնվելը:
Մեր հույսը մեր աշխատասիրության ու նվիրվածության վրա պիտի դնենք: «Արարատ –73»–ը դրա արդյունքը չէ՞ր: Ես գիտեմ, որ ֆուտբոլը ատլետիզմ է և պահանջում է կամքի ուժ ու վարպետություն:
Կյանքում էլ նույնն է՝ կամքի ուժ ու վարպետություն: Բայց չմոռանանք նաև, որ ամեն մարդու ներսում ներքին կուլտուրան պիտի հաղթի: Առանց դրա թիմը չի կայանա, թիմ չի ստեղծվի:
Այս ուղերձով էլ ամփոփենք հարցազրույցը և սիրելի Նիկոլայ Ղազարյանին մաղթենք ուրախ Նոր տարի՝ գալիք 70 տարիների կրկնապատկումով:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

loading...
Լրահոս
10 արտասովոր փաստեր Կենդանակերպի Կարիճ նշանի մասին «Հոգու թիվը». ինչ կարող է պատմել ծննդյան օրը բնավորության մասին Բաներ, որ տղամարդիկ երքեք չեն խոստովանի կանանց Ինչ անել, որ ծաղիկները ջրի մեջ թարմ մնան ավելի երկար ժամանակ Ավտովթար Շիրակի մարզում. «ճակատ-ճակատի» բախվել են ВАЗ 21010-ը և Mercedes-ը «Հուզվում եմ, լացում, հետո ցավը նահանջում է». Դիանա Գրիգորյանը կոտրած ոտքով նկարահանվում է «Առաջնորդներում» Սումգայիթում հայերի նկատմամբ կատարվածը կազմակերպվել էր Ադրբեջանի պետանվտանգության կոմիտեն Ինչպիսի՞ զույգ եք դուք. Հոգեբանական թեստ ԶԼՄ-ներին հայտնի է դարձել Թրամփի կողմից Սիրիայում ԻՊ-ի դեմ պայքարի մեթոդների հնարավոր վերանայման մասին Թինա Քեյը կրկին ռիսկի է դիմել Դոլարի փոխարժեքը մի փոքր նվազել է, իսկ եվրոյինն աճել է Աղջիկներ, այս արտահայտություններով միանգամից կգրավեք տղամարդկանց սիրտը Գալուստ Սահակյանն ընդունել է ԵԽԽՎ-ի դիտորդական առաքելություն իրականացնող պատվիրակության անդամներին Ինչպես է շոկոլադի օգնությամբ կարգավորվում քունը Գեղարքունիքի մարզում ձեւավորվել են 155 ընտրական տեղամաս Դերասանուհի Գայանե Ավետիսյանն այլևս սևահեր է Ժնեւում սկսվել են միջսիրիական բանակցությունները Աղջիկը կտրտեց սխտորը և հանեց միջուկը… Երբ հասկանաս, թե ինչու, անպայման նույն բանը կանես Սիրիացիների 85 տոկոսն աղքատության մեջ Է ապրում. ՄԱԿ Տառեր՝ ափերին. ինչ են դրանք նշանակում ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է ԵԱՀԿ նախագահության հատուկ ներկայացուցչին Ինչպես են սիրահարվում կենդանակերպի նշանները «Շիկահող» պետական արգելոցում հանդիպել են 5 հատ եվրոպական այծյամ Դրա պատասխանը տալու ես…Շուշաննա Թովմասյանը վերջին անգամ մեկնաբանում է ՌԴ իրավապահների կողմից հետախուզվող է հայտնաբերվել Անի Ղազարյան. «Մազերիցս հրաժարվել եմ առանց մի վայրկյան մտածելու» Մհեր Խաչատրյան. «Եթե ես լինեի «ArmComedy»–ի Սերգեյ Սարգսյանը, առանց ակցենտի հայերեն կխոսեի» Հայաստանի ԿԲ նախագահը մասնակցելու է բանկերի վերակազմավորմանը նվիրված համաժողովին Ինչի մասին է «Շանթ»-ի նոր սիթքոմը եւ ովքեր են դերակատարները «Յուվենտուս»-ը և «Սևիլիա»-ն հաղթեցին. Չեմպիոնների լիգա Իրաքի զինուժերը գրոհում են Մոսուլի օդանավակայանի վրա. Sky Խանությում հետևիցս գոռաց` «տականք, դու ստեղ ի՞նչ գործ ունես». Հակոբ Հակոբյան Նյու Յորքում հրաժեշտ տվեցին Չուրկինին Արման Նշանյանի և Սոս Ջանիբեկյանի զայրույթն ու հուզմունքը՝ «Կենտ զույգը» ներկայացման ժամանակ Արտակարգ դեպք ՊՆ–ում. անսթափ վարորդը մեքենայով ներխուժել է ՊՆ տարածք. հնչել է 8 կրակոց ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը լավատես Է Ժնեւում Սիրիայի շուրջ մեկնարկող բանակցությունների հարցում Աղջիկների բնավորությունը` ըստ մազերի ձևի Ըստ նախնական տվյալների՝ զինծառայողը մահացու վիրավորում է ստացել փամփուշտը փողում պայթելու պատճառով Ապարանի քաղաքապետի ունեցվածքը. «Փաստ» Տապակած կարտոֆիլ համեմունքներով Ծանրաքարշ մեքենաների համար Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակվել է Ահա թե իրական կյանքում ինչ տեսք ունի Չակորի մայրը՝ Կաստուրին Հայաստանը դիրքավորվում է` Նալբանդյանի ու Սարգսյանի հարցազրույցների հետքերով. «Փաստ» Լիլիթ Մուրադյանի նոր լուսանկարը դստեր հետ եւ էմոցիոնալ գրառումը «Ընդդիմադիր բոլոր ուժերն էլ մեծ ռիսկեր ունեն ընտրական շեմը հաղթահարելու հարցում». «Փաստ» Հայ փոքրիկն իր ֆանտաստիկ ելույթով ցնցեց ռուսական «Голос Дети» նախագիծը Ըստ հորոսկոպի՝ այս հատկանիշները նյարդայնացնում են շրջապատին Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Հայաստանի որոշ ավտոճանապարհների ձյուն է տեղում Հենրիխ Մխիթարյանի անզուգական գոլը․ ևս մեկ անգամ վայելեք Արցախում, զորամասում չպարզված հանգամանքներում 26-ամյա զինծառայող է մահացել. ԼՂՀ ՊԲ Մեծացել ես՝ հիշողությունդ կորցրել ես Խոյերին այսօր ոչ ոք չի ցանկանա լսել․ փետրվարի 23-ի աստղագուշակ Կենդանակերպի 3 ամենադժբախտ նշանները Ադրբեջանական զինուժը կիրառել է Դ-44 տիպի հրանոթ և տարբեր տրամաչափի ականանետեր. Հակառակորդն ունի մեկ զոհ Թեստ. ինչ աշխատանքի համար եք կոչված. ընտրեք ծառը և ստացեք պատասխանը Ինչ եք առաջինը տեսնում լուսանկարում. 96 տոկոս ճշգրտությամբ թեստ Բնավորությունը՝ ըստ շուրթերի ձևի Ինչպես են անվանում «@» սիմվոլը տարբեր երկրներում. Marie Claire կայքի անդրադարձը հայկական տարբերակին Ընտրեք ծառը և իմացեք` ինչպիսին եք սիրային հարաբերություններում Սխալներ, որ կանայք թույլ են տալիս հարաբերություններում Ղարաբաղում իրավիճակի մտահոգիչ վատթարացում է գրանցվել. Զանիեր Ժաննա Բուտուլյան. «Հանուն ազատության պատրաստ եմ ծայրահեղ քայլերի» Ադրբեջանում զգալիորեն աճել է հեմոֆիլիա անբուժելի հիվանդությամբ տառապողների թիվը Ճապոնիայում հրաշք տորթ են ստեղծել, աշխարհը շոկի մեջ է. այնտեղ 3 բաղադրիչ կա Այս թեստը շատ բան կպատմի ձեր բնավորության մասին. զարմանալի ճշգրտություն Մոսկվայում նորաձևության միջազգային ցուցահանդեսում հայկական արտադրանքը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել «Հուսամ, լավ արձագանքներ կլսեմ». Արտյոմ Մարկոսյանը նորություն ունի Լեռնային Ղարաբաղի բնակչությունն ինքը պետք է որոշի` ինչպես ապրել. Էդվարդ Նալբանդյան Մի քանի հետաքրքիր փաստ կենդանակերպի նշանների մասին, որոնք կզարմացնեն ձեզ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափին այլընտրանք չկա. Լավրով Ահա թե իրական կյանքում ինչ տեսք ունի Չակորի հայրը՝ Բուվանը ԿԺԴՀ-ն պահանջել Է ազատել Կիմ Չեն Նամի մահվան գործով երեք կասկածյալների Կառուցվածքային աստղագուշակ. ո՞վ եք դուք Ռուսաստանը հրահրում է հակամարտություն Լեռնային Ղարաբաղում. Լիտվայի ԱԳ նախարար Լավացրեք եղունգների վիճակն ու արագացրեք աճը Որակյալ քունը կօգնի ազատվել ավելորդ կիլոգրամներից Թալիշում այժմ բնակվում են 15 տղամարդ Հոգեբանական թեստ. Պարզեք Ձեր նշանակությունն այս կյանքում Արևիկ Ուդումյանը հրապարակել է որդու և ամուսնու լուսանկարը (ֆոտո)
Ամենաընթերցված
loading...